वाळवंटी/शुष्क प्रदेशातील भूरूपे

खनन कार्यामुळे निर्माण होणारी भूरूपे  वातगर्त (Blow Out or Deflated Hollows) वातघृष्ट व ञ्यनिक खडक (Ventifacts and Dreikanter) जाळीदार खडक (Stone Lattice) भूछत्र खडक (Mashroom Rock/Rock pedestal) झ्युजेन (Zeugen) यारदांग…

Continue Reading वाळवंटी/शुष्क प्रदेशातील भूरूपे

पृथ्‍वी आणि वृत्ते

कोणत्याही ठिकाणाचे स्थान निश्चित करण्यासाठी पृथ्वीच्या केंद्रापासून पृथ्वीवर ते कोठे आहे हे पाहिले जाते. ते पाहण्यासाठी त्या स्थानाचा बिंदू व पृथ्वीचे केंद्र यांना जोडणारी सरळ रेषा विचारात घ्यावी लागते. ही रेषा…

Continue Reading पृथ्‍वी आणि वृत्ते

हिमनदीमुळे तयार होणारी भूरूपे

हिमनदीच्या खनन कार्यामुळे तयार होणारी भूरूपे हिमगव्हर/हिमगर्त/सर्क (Cirque)- हिमनदी पर्वतीय प्रदेशातून वाहत असताना तिच्या खनन कार्यामुळे पर्वताच्या उतारावर अर्धवर्तुळाकार खड्यांची निर्मिती होते. हे खड्डे एका बाजूने उघडे असतात, यांनाच हिमगव्हर/हिमगर्त/सर्क (Cirque)…

Continue Reading हिमनदीमुळे तयार होणारी भूरूपे

नदीमुळे तयार होणारी भूरुपे

नदीच्या युवावस्थेतील भूरूपे खनन कार्यामुळे तयार होणारी भूरूपे 'व्ही' आकाराची दरी ('V' Shaped Valley) - नदीमुळे उभे खनन कार्य जास्त होऊन नदीपात्राचा तळभाग खोल खणला जातो. त्यामुळे नदीच्या पात्राला इंग्रजी…

Continue Reading नदीमुळे तयार होणारी भूरुपे

ज्वालामुखी

पृथ्वीच्या प्रावरणातून तप्त असे द्रव, घन आणि वायुरूप पदार्थ पृथ्वीपृष्ठावर फेकले जातात. ही क्रिया म्हणजे ज्वालामुखीचा उद्रेक होय. ही क्रिया घडताना राख, पाण्याची वाफ, अनेक प्रकारचे विषारी व ज्वलनशील वायू,…

Continue Reading ज्वालामुखी