कृषी खर्च आणि किंमती आयोग

कृषी खर्च आणि किंमती आयोग (CACP) हे भारत सरकारच्या कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालयाचे संलग्न कार्यालय आहे. स्थापना हे कार्यालय जानेवारी 1965 मध्ये अस्तित्वात आले. रचना सध्या या आयोगाच्या सदस्यांमध्ये एक…

Continue Reading कृषी खर्च आणि किंमती आयोग

भारतीय अर्थव्यवस्थेची वैशिष्टे (Features Of Indian Economy)

राष्ट्र २०१६ -GNI per Capita at PPP स्वित्झर्लंड 63,660 यु.एस.ए. 58,700 जपान 42,790 जर्मनी 49,710 चीन 15,500 भारत 6,500 संदर्भ- जागतिक बँक भारत आणि जगातील कांही प्रमुख विकसित देशामधील शेती…

Continue Reading भारतीय अर्थव्यवस्थेची वैशिष्टे (Features Of Indian Economy)

भारतीय बँक व्यवस्था

भारतात सन १७७० मध्ये ‘बँक ऑफ हिंदुस्थान’ या पहिल्या बँकेची स्थापना झाली. इ.स. १८०६ मध्ये बँक ऑफ कलकत्ता, सन १८४० मध्ये प्रेसिडेंसी बँक ऑफ बॉम्बेची स्थापना झाली. महाराष्ट्रात सन १८८१…

Continue Reading भारतीय बँक व्यवस्था

भारताचा परकीय व्यापार

भारताचा परकीय व्यापार : आकारमान रचना आणि दिशा  भारताच्या आयात-निर्यात व्यापारात समाविष्ट होणाऱ्या वस्तू अनुक्रमांक आयात निर्यात 1 अन्नधान्ये शेती व पूरक वस्तू 2 खनिजतेल खनिज पदार्थ 3 रसायने व…

Continue Reading भारताचा परकीय व्यापार

उद्योग क्षेत्र

१९९१ च्या औद्योगिक धोरणाची वैशिष्ट्ये व तरतूदी १९९० पर्यंतच्या औद्योगिक धोरणामध्ये १९५६ च्या औद्योगिक धोरणाच्या चौकटीत मुलभूत बदल केलेले दिसून येत नव्हते. १९९१ च्या औद्योगिक धोरणाने मात्र १९५६ च्या औद्योगिक…

Continue Reading उद्योग क्षेत्र

पंचवार्षिक योजना (Five Year Plans)

पंचवार्षिक योजना (Five Year Plans): नियोजनाची तत्वे भारताने रशिया कडून स्वीकारली आहेत. रशिया मध्ये 1927 मध्ये प्रथम नियोजनास सुरुवात झाली. आर्थिक नियोजन म्हणजे आर्थिक व्यवस्थेतील उपलब्ध साधन सामुग्रीचा कार्यक्षम वापर करून…

Continue Reading पंचवार्षिक योजना (Five Year Plans)

सेवा क्षेत्र (Service Sector)

सेवा क्षेत्राचा अर्थ व रचना : सेवा क्षेत्र हे प्रामुख्याने माहिती तंत्रज्ञान, ज्ञानाधिष्ठित व उत्पादन प्रक्रियाच्या आधुनिकीकरणाशी संबधित क्षेत्र आहे. या क्षेत्राता सर्वसाधारणपणे किरकोळ व्यापार, वाहतूक व्यवस्था, बँकीग सेवा विमा…

Continue Reading सेवा क्षेत्र (Service Sector)

सार्वजनिक वित्त (Public Finance)

सार्वजनिक वित्त (आय-व्यय) अर्थ (Public Finance) :- सार्वजनिक वित्त: व्याख्या डॉ. डाल्टन :- "अर्थशास्त्र आणि राज्यशास्त्र या दोहोंच्या सीमारेषावर असणारा एक विषय म्हणजे सार्वजनिक आय-व्यय होय. सार्वजनिक सत्तांचे उत्पन्न आणि…

Continue Reading सार्वजनिक वित्त (Public Finance)

जागतिक भूक निर्देशांक [Global Hunger Index]

पार्श्वभूमी जागतिक भूक निर्देशांक- Global Hunger Index हे देशातील उपासमारीच्या परिस्थितीचे मापन करण्याचे एक बहुमितीय साधन आहे.  हा निर्देशांक वर्षातून एकदा प्रसिद्ध केला जातो. इंटरनॅशनल फूड पॉलिसी रिसर्च इंस्टीट्यूट (आईएफपीआरआय) या…

Continue Reading जागतिक भूक निर्देशांक [Global Hunger Index]

भारतातील कर संरचना (Tax structure in India)

कर- अर्थ, वैशिष्ट्ये व उद्दिष्ट्ये सरकारला वेगवगळी आर्थिक व सामाजिक उद्दिष्ट्ये साध्य करण्यासाठी आपल्या नागरिकांकडून कर गोळा करण्याचा अधिकार असतो. प्रत्येक राष्ट्रात विशिष्ट अशी कर संरचना विकसीत झालेली असते. अर्थव्यवस्थेच्या…

Continue Reading भारतातील कर संरचना (Tax structure in India)