रॉबर्ट क्लाईव्ह

रॉबर्ट क्लाईव्ह :- 1757 ते 1760 व दुसऱ्यांदा 1765 ते 1767

  1. मे 1765 मध्ये बंगालचा गव्हर्नर म्हणून रॉबर्ट क्लाईव्हची नेमणूक करण्यात आली.
  2. दिल्लीच्या बादशहाकडुन रॉबर्ट क्लाईव्हने बंगाल, बिहार व ओरिसा या प्रांताचे दिवाणी अधिकार मिळविले.
  3. 12 आॅगस्ट 1765 रोजी बंगाल प्रांतामध्ये रॉबर्ट क्लाईव्ह याने दुहेरी राज्यव्यवस्था सुरु केली.
  4. दुहेरी राज्यव्यवस्था :- राज्याचे नाममाञ अधिकार बंगालच्या नवाबाकडे ठेवण्यात आले. तर कायमस्वरुपी अधिकार इंग्रजांनी स्वत:कडे ठेवले.
  5. नवाबास जबाबदार असे दोन नायब नवाब निर्माण करुन कंपनीसाठी सारा वसुली करण्याची जबाबदारी त्यांचेवर ठेवण्यात आली. लवकरच दुहेरी राज्य व्यवस्थेचे दोष दिसुन येण्यास सुरुवात झाली.